Sinoć je u Podgorici održana promocija Zbornika radova “Podgorica pod vlašću Osmanlija (1474-1878)”, nastalog kao rezultat međunarodnog naučnog simpozijuma održanog 4. i 5. oktobra u organizaciji Islamske zajednice u Crnoj Gori. Tom prilikom javnosti su predstavljeni zaključci zasnovani na arhivskoj građi i savremenim historiografskim metodama, koji potvrđuju ključne činjenice o urbanom, kulturnom i vjerskom razvoju Podgorice u osmanskom periodu.
Na osnovu naučno utvrđenih činjenica iznesenih u Zborniku, upućen je i apel nadležnim institucijama da se zaustavi dalje iskrivljavanje historijske slike grada, naročito u vezi sa tvrđavom Depedogen, te da se procesi valorizacije i prezentacije kulturno-historijskog nasljeđa zasnivaju isključivo na provjerljivim i naučno potvrđenim podacima. Apel prenosimo u cijelosti:
“Ministarstvu kulture i medija Crne Gore, Sekretarijatu za kulturu i sport Glavnog grada
U organizaciji Islamske zajednice Crne Gore, u Podgorici, u hotelu “Bristol” je 4 i 5. oktobra organizovan međunarodni naučni simpozijum “PODGORICA POD VLAŠĆU OSMANLIJA 1474–1878“ na kojem su prisustvovali istoričari sa područja Kosova, Albanije i u svojim priloženim referatima, koji su publikovani u posebnom “Zborniku radova”, te u diskusijama koje su tim povodom vođene argumentovano, ubjedljivo, mjerljivo, sistematično, provjerljivo i logično, odnosno naučno, utvrdili nesporne činjenice. Saglasno navedenom, mi dolje potpisani, akademskim institucijama, upućujemo sljedeći:
APEL
1. Grad Podgorica je nastao razvojem oko tvrđave Depedogen koju je izgradio sultan Mehmed Fatih 1474. godine, prije promjene imena Podgorice u „Ribnicu“. Tvrđava je imala prilagođenu konfiguraciju terena i ostalim osobinama prostora. Time su upotrijebljene, u nauci prisutne činjenice, da prije ovoga, Podgorica postoji sa tim poligonom, posebno nakon širenja naselja oko tvrđave.
2. Sadržaj teme, stavka restauracija, valorizacija, prezentacija pomenutog prostora, podrazumijeva poštovanje istorijskih činjenica, rezultata arheoloških nalaza. Svako naknadno uticanje nepostojećeg i fiktivnog sadržaja u prostoru tvrđave predstavlja direktno kršenje istorijske baštine, koja pripada svim građanima Podgorice i Crne Gore.
3. Objavljeni planovi tvrđave Depedogen, pored ostalih ubilježenih sadržaja i objekata (npr. topovska mjesta), ukazuju da je u centralnom dijelu tvrđave bila izgrađena džamija (u izvornim dimenzijama Mehmed Fatih) da bi fotografije ukazale da je ona postojala i tokom 19. vijeka. To je jedini sakralni objekat u tvrđavi za koji postoje nesporni dokazi.
4. Ocjenjujući i analizirajući urbani razvoj Podgorice, popisnici ukazuju na prisustvo brojnih islamsko-orijentalnih objekata (od džamija kojih je na području Podgorice bilo 15 sa pratećim planovima i istorijskom dokumentacijom), javnih objekata (medrese, sudnice, bezisteni, hanovi, mostovi), do mezarja (groblja) koja su unificirana i na njima sagrađeni objekti za stanovanje ili javnu upravu.
5. Pozivamo cjelokupnu crnogorsku javnost i posebno nadležne institucije da zaustave proces vidljive devastacije i postupe nesporne elementarne činjenice, koje je utvrdila nauka i u koje se može uvjeriti svaki zainteresovani nakon objavljivanja „Zbornika radova“ sa naučnog skupa.
6. Tražimo da se hitno zaustavi promocija tvrđave Depedogen od strane TO Podgorice, posebno kroz razne promotivne sadržaje sve dok se ne izvrši revizija datih činjenica i sadržaja bez džamije sa minaretom na način kako je istorijski i naučno potvrđeno. Smatramo da se zaustavi obmanjivanje javnosti i institucija od strane lokalnih vlasti, posebno Sekretarijata za kulturu i sport. To Podgorica, kao glavni grad Crne Gore, ne smije dozvoliti. U suprotnom, to je nastavak višedecenijskog ignorisanja perioda postojanja, smatramo nedostojnim i neukusnim falsifikatom prošlosti i predstaviti nešto, čega nije bilo ili bar nema dokaza da je bilo, na pomenutoj lokaciji.”, zaključuje se u saopštenju.
